Petrovaradinska Tvrdjava
objavio:
Vojvodjanski portal
kategorija:
TVRDJAVE I DVORCI VOJVODINE SRBIJE
PETROVARADINSKA TVRDJAVA
"Grad na steni čvrst kao vera"
PETROVARADINSKA TVRĐAVA I NJENE TAJNE
Petrovaradinska tvrđava danas čini sastavni deo urbane celine Novog Sada.Tvrđava je građena po sistemu Vobana, među nekoliko preostalih u zapadnoj i srednjoj Evropi koja je skoro sačuvana u potpunosti. „Gibraltar na Dunavu” prostire se sto dvanaest hektara, ide četiri sprata u dubinu, ima više od šesnaest kilometara tunela, oko dvanaest hiljada puškarnica i trinaest kapija.
Turističke informacije
Turističke informacije na Petrovaradinskoj tvrđavi pruža Vodička služba Muzeja grada Novog Sada. Ova služba se nalazi u prostorijama Muzeja grada Novog Sada u zgradi Topovnjače, odakle kreću i grupe u podzemne vojne galerije tvrđave.
ISTORIJA TVRĐAVE
Poreklo
Na mestu današnje tvrđave postojala je srednjovekovna tvrđava podignuta između 1247. i 1252. godine, a pre njenog nastanka njome su prošli Kelti, pa Rimljani, Huni, Avari. Sloveni i Avari se naseljavaju u 6. i 7. v. U pisanim dokumentima nova tvrđava prvi put pominje se 1347. godine kao prebivalište raznih zapovednika.
Prema najnovijim svedočanstvima arheoloških istraživanja, tragovi života ljudi na Tvrđavi potiču iz Paleolita.
Gradnja Tvrđave je u potpunosti završena 1780. godine. Neosvojiva za tadašnju ratnu tehniku zauzima dominantan položaj u odnosu na okolinu i dobija naziv „Gibraltar na Dunavu”.
Uticaj osmanlijskog carstva
Tokom istorije tvrđava menja gazde i izgled, pa je 1526. godine Turci zauzimaju, pod vođstvom Sulejmana II Veličanstvenog. Oni radi lakšeg prelaska reke postavljaju pontonski most. Turci su u ratovima sa austrijskim vojnicima u par navrata odlazili, ali se i vraćali na tvrđavu koja je tada imala Gornji i Donji grad, a u predgrađu se nalazila Sulejman–hanova džamija, kao i muslimanske mahale, ali i jedna hrišćanska četvrt. Turci su vladali srednjovekovnom Petrovaradinskom tvrđavom u kontinuitetu 161 godinu, od 1526. do 1687. godine.
Rekonstrukcija tvrđave
Austrijska vojska tvrđavu osvaja 1691. godine pod komandom markogrofa Ludviga Badenskog. Po projektima francuskog vojnog arhitekte Sebastijana Vobana (po čijim je projektima u Evropi uzgrađeno oko 60 tvrđava), austrijski vojni inženjeri započinju 1692. godine sa izgradnjom potpuno nove tvrđave. Novi Vobanov sistem fortifikacije podrazumeva nižu visinu bedema, odnosno bastiona i grudobrana, pošto se gradnja prilagođava ravničarskom terenu – prostorno se šireći ulazeći lagumima u utrobu Petrovaradinske stene. Pored nemačkih radnika, koji su bili skupo plaćeni za svoj rad, u izgradnji su učestvovali uglavnom kmetovi, zatvorenici i ratni zarobljenici.
Gradnja tvrđave zaustavljena je 1694. zbog napada turske vojske, međutim ona nikada ponovo nije pala u njihove ruke, jer su se Turci zbog nestašice hrane i epidemije kolere povukli prema Beogradu. Na portalu Istočne kapije koja se nalazi na putu prema Gornjem gradu, uklesano je sećanje na taj događaj. Iste godine Austrijanci grade trouglasti mostobran oko koga kasnije nastaje Novi Sad. Sadašnja crkva na Tekijama podignuta je 1881. godine u znak sećanja na veliku pobedu hrišćana nad Turcima, 1716. Podignuta je u čast Blažene device Marije, koja se prema legendi javila u snu tadašnjem austrijskom vojskovođi i rekla mu da će izvojevati pobedu.
Naseljavanje tvrđave
Civilno stanovništvo nastanjuje podnožje tvrđave tek nakon 1702. godine. Gradskih kuća podignutih u baroknom stilu bilo je oko 50 i u njima su živeli uglavnom katolici, mahom Nemci. Nekatolici ovde nisu mogli da steknu ni kuću ni građansko pravo i zato Srbi, Jevreji, Cincari i drugi narodi prelaze reku i stvaraju naselje, preteču današnjeg Novog Sada.
Adaptacija, restauracija i konzervacija objekata na Tvrđavi započeta je 1951. jer je tek 1948. godine prestala da biva samo vojni centar.
Duž Bastiona svete Terezije, odnosno carice Marije Terezije, u prizemlju Duge kasarne, u senci krošnji jasenovih stabala, od 1953. godine uređen je niz ateljea novosadskih likovnih i primenjenih umetnika. U tim su prostorijama nekada (pored berbernice i drvare) bile smeštene tehničke službe i zanatske radionice: čizmari, obućari, krojači, sarači, sedlari, puškari, bravari, tesari, zidari, kovači, kolari i drugi.
Danas ovde rade članovi Likovnog kruga. Ateljei su često otvoreni za publiku kada su umetnici prisutni. Na gornjoj Tvrđavi su i Muzej grada Novog Sada, Istorijski arhiv, Hotel “Varadin”…
Petrovaradin
Petrovaradin je bio od izuzetnog saobraćajnog značaja, jer su svi važniji putevi vodili preko ove teritorije. Spajao je Sentu i Segedin, Žabalj i Temišvar, Vilovo i Pančevo. Još od kraja 18. v. u Petrovaradinu smešten je Centralni kazneni zavod vojnog suda Slavonske generalne komande. U ovom Zavodu bili su i Vladimir Jovanović, jedan od vođa srpskog omladinskog pokreta pod sumnjom da je učestvovao u zaveri protiv Mihajla Obrenovića, Vasa Pelagić zbog pripreme ustanka protiv Turaka u Bosni kao i Anton Gustav Matoš, hrvatski književnik jer je dezertirao iz vojske, Josip Broz Tito, ali i mnogi drugi.
tekst uzet sa www.red-firm.ns.co.yu
"Grad na steni čvrst kao vera"
PETROVARADINSKA TVRĐAVA I NJENE TAJNE
Petrovaradinska tvrđava danas čini sastavni deo urbane celine Novog Sada.Tvrđava je građena po sistemu Vobana, među nekoliko preostalih u zapadnoj i srednjoj Evropi koja je skoro sačuvana u potpunosti. „Gibraltar na Dunavu” prostire se sto dvanaest hektara, ide četiri sprata u dubinu, ima više od šesnaest kilometara tunela, oko dvanaest hiljada puškarnica i trinaest kapija.
Turističke informacije
Turističke informacije na Petrovaradinskoj tvrđavi pruža Vodička služba Muzeja grada Novog Sada. Ova služba se nalazi u prostorijama Muzeja grada Novog Sada u zgradi Topovnjače, odakle kreću i grupe u podzemne vojne galerije tvrđave.
ISTORIJA TVRĐAVE
Poreklo
Na mestu današnje tvrđave postojala je srednjovekovna tvrđava podignuta između 1247. i 1252. godine, a pre njenog nastanka njome su prošli Kelti, pa Rimljani, Huni, Avari. Sloveni i Avari se naseljavaju u 6. i 7. v. U pisanim dokumentima nova tvrđava prvi put pominje se 1347. godine kao prebivalište raznih zapovednika.
Prema najnovijim svedočanstvima arheoloških istraživanja, tragovi života ljudi na Tvrđavi potiču iz Paleolita.
Gradnja Tvrđave je u potpunosti završena 1780. godine. Neosvojiva za tadašnju ratnu tehniku zauzima dominantan položaj u odnosu na okolinu i dobija naziv „Gibraltar na Dunavu”.
Uticaj osmanlijskog carstva
Tokom istorije tvrđava menja gazde i izgled, pa je 1526. godine Turci zauzimaju, pod vođstvom Sulejmana II Veličanstvenog. Oni radi lakšeg prelaska reke postavljaju pontonski most. Turci su u ratovima sa austrijskim vojnicima u par navrata odlazili, ali se i vraćali na tvrđavu koja je tada imala Gornji i Donji grad, a u predgrađu se nalazila Sulejman–hanova džamija, kao i muslimanske mahale, ali i jedna hrišćanska četvrt. Turci su vladali srednjovekovnom Petrovaradinskom tvrđavom u kontinuitetu 161 godinu, od 1526. do 1687. godine.
Rekonstrukcija tvrđave
Austrijska vojska tvrđavu osvaja 1691. godine pod komandom markogrofa Ludviga Badenskog. Po projektima francuskog vojnog arhitekte Sebastijana Vobana (po čijim je projektima u Evropi uzgrađeno oko 60 tvrđava), austrijski vojni inženjeri započinju 1692. godine sa izgradnjom potpuno nove tvrđave. Novi Vobanov sistem fortifikacije podrazumeva nižu visinu bedema, odnosno bastiona i grudobrana, pošto se gradnja prilagođava ravničarskom terenu – prostorno se šireći ulazeći lagumima u utrobu Petrovaradinske stene. Pored nemačkih radnika, koji su bili skupo plaćeni za svoj rad, u izgradnji su učestvovali uglavnom kmetovi, zatvorenici i ratni zarobljenici.
Gradnja tvrđave zaustavljena je 1694. zbog napada turske vojske, međutim ona nikada ponovo nije pala u njihove ruke, jer su se Turci zbog nestašice hrane i epidemije kolere povukli prema Beogradu. Na portalu Istočne kapije koja se nalazi na putu prema Gornjem gradu, uklesano je sećanje na taj događaj. Iste godine Austrijanci grade trouglasti mostobran oko koga kasnije nastaje Novi Sad. Sadašnja crkva na Tekijama podignuta je 1881. godine u znak sećanja na veliku pobedu hrišćana nad Turcima, 1716. Podignuta je u čast Blažene device Marije, koja se prema legendi javila u snu tadašnjem austrijskom vojskovođi i rekla mu da će izvojevati pobedu.
Naseljavanje tvrđave
Civilno stanovništvo nastanjuje podnožje tvrđave tek nakon 1702. godine. Gradskih kuća podignutih u baroknom stilu bilo je oko 50 i u njima su živeli uglavnom katolici, mahom Nemci. Nekatolici ovde nisu mogli da steknu ni kuću ni građansko pravo i zato Srbi, Jevreji, Cincari i drugi narodi prelaze reku i stvaraju naselje, preteču današnjeg Novog Sada.
Adaptacija, restauracija i konzervacija objekata na Tvrđavi započeta je 1951. jer je tek 1948. godine prestala da biva samo vojni centar.
Duž Bastiona svete Terezije, odnosno carice Marije Terezije, u prizemlju Duge kasarne, u senci krošnji jasenovih stabala, od 1953. godine uređen je niz ateljea novosadskih likovnih i primenjenih umetnika. U tim su prostorijama nekada (pored berbernice i drvare) bile smeštene tehničke službe i zanatske radionice: čizmari, obućari, krojači, sarači, sedlari, puškari, bravari, tesari, zidari, kovači, kolari i drugi.
Danas ovde rade članovi Likovnog kruga. Ateljei su često otvoreni za publiku kada su umetnici prisutni. Na gornjoj Tvrđavi su i Muzej grada Novog Sada, Istorijski arhiv, Hotel “Varadin”…
Petrovaradin
Petrovaradin je bio od izuzetnog saobraćajnog značaja, jer su svi važniji putevi vodili preko ove teritorije. Spajao je Sentu i Segedin, Žabalj i Temišvar, Vilovo i Pančevo. Još od kraja 18. v. u Petrovaradinu smešten je Centralni kazneni zavod vojnog suda Slavonske generalne komande. U ovom Zavodu bili su i Vladimir Jovanović, jedan od vođa srpskog omladinskog pokreta pod sumnjom da je učestvovao u zaveri protiv Mihajla Obrenovića, Vasa Pelagić zbog pripreme ustanka protiv Turaka u Bosni kao i Anton Gustav Matoš, hrvatski književnik jer je dezertirao iz vojske, Josip Broz Tito, ali i mnogi drugi.
tekst uzet sa www.red-firm.ns.co.yu